Kanpaina lotsagabea da. Azken asteetan eskuineko palanka mediatikoak, eta bereziki bere burua progresistatzat aurkezten duen baina nagusiaren ahotsari -kapitalari- hoberen erantzuten dion prentsa hori, demagun El País, martxan jarri dira ideia bakar bat sinestarazteko: “gazteria faxista bihurtu da, eta ez dago ezer egiterik”. Badirudi, gainera, kezkatuta daudela. Mezu bera etengabe errepikatu dute.
Lelo hori sostengatzeko prestatutako inkesta demoskospikoak, lau hormen artean itxitako adituekin egindako erreportajeak eta propaganda asko, asko. Eta hori guztia gertatzen da milioika pertsona eta, zehazki, ehunka mila gazte antifaxista masiboki eta behin eta berriz kaleak hartu ditugunean, genozidio sionistaren aurka eta eskuin mutur globalaren aurka salaketa eginez, erantzun eredugarria emanez. Baina badakizue… errealitateak ez diezaiola “titular on” bati oztoporik jarri.
Vito Quilesen show faxista, porrot galanta
Ofentsiba honek helburu argiak ditu, ezer ez da kasualitatea. Borrokan gaudenon artean eszeptizismoa ereitea da kontua, bakartuta gaudela sinestaraztea, gutxiengoan gaudela, eta, beraz, pasibotasuna besterik ez zaigula geratzen. Goi mailako operazioa da, eta horren barruan kokatzen da Vito Quiles pseudokazetari eta faxistaren “España combativa” kanpaina bufoia -komunikabide horiexek goraipatzen dutena- unibertsitate publikoetan sartzeko eta eskuin muturra hegemonikoa dela behin eta berriz esateko.
Marioneta horren irudia -“kausa hau nolabait babestu nahi izan duten enpresariek” finantzatua, “egiten dudanarekin bat egiten dutelako”, berak aitortu duen bezala- bere bizkartzainen gainera igota eta jostailuzko megafono baten bidez hizketan, erabat adierazgarria da unibertsitatea hartzeko planak nola egin duen porrot. Bere azkenaurreko show-ean, esperoenetako batean, Somosaguasen, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko campus borrokalarian, besteak beste honako oihua entzun zen: “Vito, pringado, ni una charla has dado”. Eta hala izan da saiatu den zentro publiko guztietan. Ez segurtasun pribatuarekin, ez UIPren inpunitate osoarekin eta laguntzarekin ere, elementu honek ez du indar irudirik eman. Bartzelonan, Alacanten, Valentzian, Iruñean, Sevillan, Malagan, Madrilen… gazte antifaxisten horma batek erreakzioa eta bere gorroto diskurtsoak unibertsitatean sartzea eragotzi du.
Ikasleek ondo ulertu dute. Eraso politiko bat da, kolpatzeko, desmoralizatzeko eta beldurtzeko pentsatua, eta, gainera, arreta gazterian eta unibertsitate publikoan jartzen du, hain justu azpifinantzaketa jasaten ari denean, pribatizatzeko plan baten jomuga denean eta, Madrilen kasuan, protestarako eskubidea hesitu nahi dutenean,Trumpen estiloan. Eta horren aurrean, askoz gehiago gara sare sozialak garrantzitsuak direla ulertzen dugun gazteak, baina benetako borroka konkretuan irabazten dela dakigunak: antolatuz eta ikasgelatan zein kaleetan milimetro bakar bat ere emango ez duen horma antifaxista sendo bat eraikiz.
Ez dugu parodiarik egin nahi, ezta eskuin muturraren arriskua gutxietsi ere. Uda honetan Torre-Pachecon (Murtzia) ikusi ditugun irudiak -immigranteen aurkako benetako ehizaldiak, poliziarekin ekintza bateratuan-, Desokupa bezalako matoi-taldeak langile-auzoetan oztoporik gabe jarduten, borrokan ari garenon aurkako errepresio polizialaren igoera, faxistak babesten dituzten bitartean, eta beste hainbat gauza, ohartarazpen argia dira erreakzioaren aurrerapena oso kontu serioa dela.
Polarizazio soziala
Baina funtsezkoa da propaganda identifikatzea eta hari erantzutea. Ez da egia gazteria faxista bihurtu denik. Jakina, badaude eskuineko gazteak, eta orain indartsu eta babestuta sentitzen dira. Baina gure auzoetan, institutuetan eta fakultateetan, haiek baino askoz gehiengo handiago bati egiten diote aurre. Gertatzen dena da gizartean erradikalizazio eta polarizazio prozesu sakon bat dagoela, bai eskuinera bai ezkerrera, gazteriari ere eragiten diona, eta sistema kapitalistaren desegitean sustraitzen dena.
Gazteen arteko larritasuna izugarri handitu da: etorkizuneko perspektibarik eza, etxebizitza duin baterako sarbide nulua, pobretzea eta prekarietatea (lanekoa eta bizitzakoa), murrizketa sozialak eta zerbitzu publikoen suntsipena… Ez dago belaunaldi aurrekoek baino hobeto biziko dela ziurtasunez esan dezakeen gazterik.
Egoera honen aurrean, politika tradizionala, hau da, demokrazia parlamentario kapitalista, ez da gai biztanleriaren gehiengo zabalaren oinarrizko beharrak asetzeko, are gutxiago gazteriarenak. Ondorioz, desafezio sentimendu bat garatzea logikoa da. Arazoa da politika tradizionalaren alternatibatzat aurkezten diren erakundeak harekin bat egiten dutela. Milioika pertsonentzat, PSOEren gidaritzapean egondako koalizio gobernuaren balantzea, bai Podemosen garaian bai Sumarren honetan, esaldi batean laburbiltzen da: “betikoa”. Sentimendu hori oso hedatua dago gazte askoren artean, haien esperientzia politiko kontziente osoa gobernu honen pean gertatu baita.
Ez dira bigarren mailakoak ezker instituzionaleko erakundeek defendatzen dituzten politika kapitalisten ondorioak. Horiek jarri dute eskuin muturraren demagogiari sinesgarritasuna emateko oinarria. Testuinguru honetan, bere diskurtso biszeralak, pozoin arrazista, matxista, LGTBI-fobiko eta antikomunistarekin batera, gazteriaren sektore bortitzago, etsituago eta atomizatuenekin konektatzen du.
Feminismoaren borrokaren aurrerapenarekin mehatxatuta sentitu ziren matxito erresentitu horiek, ustiatzaile txikien seme-alabak, familiaren fortuna arriskuan dagoela sentitzen dutenak, aitaren semeak, frustratuak eta amorruz beteak, borrokatzeko bandera bat aurkitu dute. “Salba bedi ahal duena”, ahulenak zapaltzea, basakeria eta atzerapen morala, gurutzea eta zezenak. Tabernako barraren “koñadismoa” Xn eta Tik Tok-en ere adierazten da, eta hori da Prisak, Mediasetek eta eskuina tronpetan modu kontzientean magnifikatzen dutena.
Goazen errealitatera
El País egunkariak azaroaren 2an “Los jóvenes son más de derechas que nunca” izenburua zuen erreportaje sakona aurkeztu zigun, kontzientziaren atzerakada masibo bat irudikatuz, inkesta demoskospikoetan eta ondo aukeratutako eskuin muturreko gazte aktibisten elkarrizketetan oinarrituta. Deskribatu dugun eszenatokian, non masa artean presentzia elektoral aitortua duten ezkerreko alderdiak gure arazoen erantzule den politikarekin identifikatzen diren, agerikoa da edozein inkestaren emaitzek Vox eta eskuin muturra orokorrean gehiegi puztuko dituztela. Baina zergatik ez dute komunikabide horiek argitaratzen zenbat gaztek beren burua antifaxista edo antikapitalistatzat jotzen duten? Zergatik ez diete galdetzen inkestatuei Vox mehatxutzat ikusten duten ala ez? Eta garrantzitsuena: zergatik ez dira inoiz aipatzen eskuin muturraren aurkako mobilizazioak, zerbitzu publikoen defentsan egindakoak, herri palestinarraren aldekoak, emakume langilearen eskubideen aldekoak…, ezta protagonisten elkarrizketarik egiten ere? Emaitzek ez lukete balioko enpresarien zerbitzura dagoen prentsa “serioaren” propaganda sostengatzeko.
Jaits gaitezen orain eremu ukigarrira, kalera. Irailetik hona, herri palestinarraren aldeko borrokak gorakada handia izan du, ADN antifaxista zalantzarik gabea duen mugimendua. Mobilizazio horien zalditeria astuna ikasle gazteria izan da, Ikasle Sindikatuak deitutako bi greba orokorrekin, ikasgelak geldiarazi eta kaleak bete dituztenak, irakasleen artean ere ilusioa zabalduz eta ikastetxeetan horma antisionista altxatuz. Gazteak izan dira, halaber, talde faxisten probokazio eta erasoen aurrean aurpegia eman dutenak, Vallecasen La Fábrika gimnasioaren aurkako erasoa edo Gasteizen Falangeren ekitaldia ikusi dugun bezala, Ertzaintzaren karga basatiekin amaitu zena antifaxisten aurka.
Zer esanik ez Andaluziako edo Valentziako Alderdi Popularraren aurkako mobilizazioen izaeraz. Erresumako kriminal nagusiak, Carlos Mazónek, azkenean dimititu beste erremediorik ez du izan, DANAren ondorengo borroka behetik gorako etengabearen presio izugarriaren ondorioz. Ez da soberan gogoratzea Estatuko instituzio guztien utzikeriaren aurrean, gazteriak lehen mailako papera jokatu zuela boluntarioen armada bat antolatzeko, garbiketa lanak, gorpuen berreskurapena, laguntzaren banaketa… eta justizia eta herriaren onurarako berreraikuntza exijitzeko. Bestalde, Moreno Bonilla, PPko baroirik sendoena zena, sokaren kontra dago mugimendu feminista eta klase-mugimendu baten aurrean, bere politika pribatizatzaileen aurka eta bularreko minbiziaren baheketa kriminalaren biktimentzako justizia eskatuz, %100 publikoa eta kalitatezkoa den osasun sistema aldarrikatuz.
Baina zerrenda ez da hemen amaitzen. Urriaren 28an, berriro ere ehunka mila ikaslek kaleak hartu zituzten, Ikasle Sindikatuak deitutako greba batean, ikasgeletako gorroto diskurtsoen eta indarkeriaren aurka, bullying-a arrazismoarekin, lodifobiarekin, matxismoarekin, homofobiarekin eta transfobiarekin lotuz; laburbilduz, erreakzioaren diskurtsoarekin eta eskuin muturra seinalatuz.
Gazteria iraultzaren sugarra da!
Eskuin muturraren indar soziala gehiegi puztea ez da beti analisi politikoaren akatsa. Gehienetan erabaki kontzientea da, langile klasea eta bere gazteria desmoralizatzeko, antolatzean dugun indarra ikus ez dezagun edo erantzukizunak saihesteko. Ezker erreformistak ondo daki hori zer den: bere estrategia osoa bide instituzionalean oinarritu du, boteretsuekin talka egin gabe gobernatzean, antolaketa eta borroka erabat baztertuz. Azken urteetako esperientzia argia da: masen artean etsipena ereitea, ezin dela sinestaraztea. Milioika pertsonari kontzientzia maila baxua egotzi eta eskuinerako biraketa bakar baten aitzakian ezkutatzea, apurrak kudeatzen jarraitzeko eta bake soziala bermatzeko aitzakia besterik ez da.
Komunista iraultzaileok errealitatea ñabardura guztiekin ikusten dugu: polarizazioa nola adierazten den ezkerrean eta eskuinean, milioika pertsonak “demokrazia” deiturikoarekiko konfiantza nola galtzen duten eta instituzio kapitalistak nola zalantzan jartzen dituzten. Horregatik, Trump, Abascal eta Ayusok dakarten mehatxu faxistaz ohartarazten dugun arren, gure klasearen indarrean erabateko konfiantza dugu haiek garaitzeko. Guretzat kaleak irmotasunez eta ausardiaz hartu dituzten gazte antifaxisten olatuak pisu politiko handiagoa du aurrez prestatutako eta asmo txarreko edozein inkestek baino.
Eskuindar muturrak kalea edo espazio berriak okupatu ez ditzan, lehentasunezko zeregina da. Haien morala kolpatzea eta gure konfiantza indartzea da kontua. Irteera indibidualari, ahulenenganako gorrotoari eta “salba bedi ahal duena”-ri aurre egitea, krisi kapitalistari irteera kolektibo bat mahai gainean jarriko duen borroka plan batekin. Eta hori antolatuz eta programa iraultzaile koherente bat altxatuz bakarrik egin daiteke, existitzen diren baliabide eta aberastasun guztiak gehiengo sozialaren beharrak asetzeko jartzea ahalbidetuko duena, eta erreakzioaren demagogia behingoz egitateetan biluztuko duena. Lanean has gaitezen.
